W Tarnobrzegu

Przedwojenny Tarnobrzeg przemówił. Łzy na widowni

Przedwojenny Tarnobrzeg przemówił. Łzy na widowni

Aleksander Dyl przywołał wspomnienia i ożywił na ekranie dramatyczne splecione ze sobą losy właścicieli i bywalców „Pawlasówki”. Mieszkańcy, którzy wczoraj w Tarnobrzeskim Domu Kultury obejrzeli „Prowincjonalny trójkąt artystyczny” byli wyraźnie wzruszeni.

„Mojemu miastu” – tak zadedykował inscenizowany film dokumentalny o przedwojennym Tarnobrzegu jego twórca Aleksander Dyl, znany operator filmowy i dokumentalista. Przyznał, że realizując tę opowieść spłaca prywatny dług wobec miasta, które kocha i któremu tak wiele zawdzięcza. Tu przecież uczył się i pracował, i stąd wyruszył w filmowy świat.

Materiały do filmu o salonie artystycznym przygotowywał od wielu lat: – Kiedy Tadeusz Zych, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega wspomniał mi kiedyś o losach malarza Mariana Ruzamskiego i jego relacjach z rodziną Pawlasów tak bardzo zafrapowała mnie ta historia, że uznałem ją za gotowy temat na film. Dojrzewał powoli, przez ten czas rejestrowałem rozmowy z ludźmi, przeglądałem udostępnione mi prywatne archiwa. Żadna z osób, którą poprosiłem o pomoc przy realizacji nie odmówiła współpracy.

Twórca filmu dotarł do osób, które pamiętają Pawlasówkę, tak nazywano dom doktora Eugeniusza Pawlasa i jego żony Janiny, w którym gościli oni przedstawicieli ówczesnej elity artystycznej. Stałymi bywalcami domostwa byli między innymi malarze: Marian Ruzamski, Stefan Żechowski, Leon Wyczółkowski oraz literaci: Emil Zegadłowicz, Stanisław Piętak, Andrzej Piwowarczyk.

O atmosferze przedwojennego Tarnobrzega a szczególnie Pawlasówki opowiadają m.in. córka doktorostwa Alicja Onisk, córka pisarza Emila Zegadłowicza Atessa Rudel, Ryszard Durzyński, Stanisław Szymański a także Maria Insadowska z domu Kawa, którą sportretował Ruzamski. Dziś jest ona ostatnim żyjącym świadkiem tamtych czasów.

Na potrzeby filmu w rolę bohaterów wcielają się mieszkańcy Tarnobrzega. Jako Mariana Ruzamskiego widzimy Andrzeja Wilgosza, postać Janiny Pawlasowej odegrała Dorota Chwałka, Stanisława Żechowskiego Krzysztof Maciejowski, Emila Zegadłowicza Ryszard Balcer a volksdeutscha Dziadosza, który wydał malarza Niemcom Bolesław Ziemba.

Wioletta Wojtkowiak

Na pierwszym zdjęciu od lewej Andrzej Wilgosz, Aleksander Dyl, Bolesław Ziemba.

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Więcej w W Tarnobrzegu

Odciski palców i podpis. Nowe dowody już niebawem

rta24.eu15 października 2021

Plaża w brajlu!

rta24.eu13 października 2021

W Tarnobrzegu kobieta została okradziona na tzw. „przewałkę’

rta24.eu13 października 2021

Wyniki weryfikacji projektów złożonych do budżetu obywatelskiego

rta24.eu13 października 2021

„Rolnik” złotą szkołą NBP

rta24.eu8 października 2021

Wójt Gminy Gorzyce zaprasza do akcji oddawania krwi

rta24.eu8 października 2021

Tarnobrzescy Dominikanie zapraszają na kolejny koncert

rta24.eu7 października 2021

Utrudnienia w ruchu

rta24.eu6 października 2021

Święto Pieczonego Ziemniaka w Sobowie

rta24.eu6 października 2021