W Tarnobrzegu

Przedwojenny Tarnobrzeg przemówił. Łzy na widowni

Przedwojenny Tarnobrzeg przemówił. Łzy na widowni

Aleksander Dyl przywołał wspomnienia i ożywił na ekranie dramatyczne splecione ze sobą losy właścicieli i bywalców „Pawlasówki”. Mieszkańcy, którzy wczoraj w Tarnobrzeskim Domu Kultury obejrzeli „Prowincjonalny trójkąt artystyczny” byli wyraźnie wzruszeni.

„Mojemu miastu” – tak zadedykował inscenizowany film dokumentalny o przedwojennym Tarnobrzegu jego twórca Aleksander Dyl, znany operator filmowy i dokumentalista. Przyznał, że realizując tę opowieść spłaca prywatny dług wobec miasta, które kocha i któremu tak wiele zawdzięcza. Tu przecież uczył się i pracował, i stąd wyruszył w filmowy świat.

Materiały do filmu o salonie artystycznym przygotowywał od wielu lat: – Kiedy Tadeusz Zych, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega wspomniał mi kiedyś o losach malarza Mariana Ruzamskiego i jego relacjach z rodziną Pawlasów tak bardzo zafrapowała mnie ta historia, że uznałem ją za gotowy temat na film. Dojrzewał powoli, przez ten czas rejestrowałem rozmowy z ludźmi, przeglądałem udostępnione mi prywatne archiwa. Żadna z osób, którą poprosiłem o pomoc przy realizacji nie odmówiła współpracy.

Twórca filmu dotarł do osób, które pamiętają Pawlasówkę, tak nazywano dom doktora Eugeniusza Pawlasa i jego żony Janiny, w którym gościli oni przedstawicieli ówczesnej elity artystycznej. Stałymi bywalcami domostwa byli między innymi malarze: Marian Ruzamski, Stefan Żechowski, Leon Wyczółkowski oraz literaci: Emil Zegadłowicz, Stanisław Piętak, Andrzej Piwowarczyk.

O atmosferze przedwojennego Tarnobrzega a szczególnie Pawlasówki opowiadają m.in. córka doktorostwa Alicja Onisk, córka pisarza Emila Zegadłowicza Atessa Rudel, Ryszard Durzyński, Stanisław Szymański a także Maria Insadowska z domu Kawa, którą sportretował Ruzamski. Dziś jest ona ostatnim żyjącym świadkiem tamtych czasów.

Na potrzeby filmu w rolę bohaterów wcielają się mieszkańcy Tarnobrzega. Jako Mariana Ruzamskiego widzimy Andrzeja Wilgosza, postać Janiny Pawlasowej odegrała Dorota Chwałka, Stanisława Żechowskiego Krzysztof Maciejowski, Emila Zegadłowicza Ryszard Balcer a volksdeutscha Dziadosza, który wydał malarza Niemcom Bolesław Ziemba.

Wioletta Wojtkowiak

Na pierwszym zdjęciu od lewej Andrzej Wilgosz, Aleksander Dyl, Bolesław Ziemba.

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Więcej w W Tarnobrzegu

Ćwiczenia i strzelanie z użyciem ostrej amunicji 

rta24.eu29 lipca 2021

Niebezpieczne zderzenia na drogach powiatu. Policjanci apelują

rta24.eu29 lipca 2021

Mobilny punkt spisowy w Tarnobrzegu

rta24.eu29 lipca 2021

Od 2 sierpnia parkowanie będzie płatne

rta24.eu28 lipca 2021

Kobieta okradła mieszkankę Nowej Dęby. Policja publikuje portret pamięciowy

rta24.eu27 lipca 2021

W Tarnobrzegu kierowca peugeota zderzył się z motocyklistą

rta24.eu26 lipca 2021

1 sierpnia 1944 r. Pamiętamy

rta24.eu26 lipca 2021

XIV Turniej Słowian w Tenisie Stołowym na Wózkach -Tarnobrzeg 2021

rta24.eu26 lipca 2021

Rusza opłata za wjazd nad Jezioro Tarnobrzeskie

rta24.eu23 lipca 2021